Inleiding:
Toen ik jaren geleden voor het eerst van Leespraat hoorde was mijn reactie verbazing. Hoe kan een kind met Downsyndroom op zo’n jonge leeftijd al leren lezen. Mijn verbazing was gestoeld op mijn toenmalige manier van denken. N.l. Lezen is een geïsoleerd vak waarbij je eerst de letters moet leren. Waarna je  deze vervolgens weer op klank aan elkaar plakt tot woorden en later tot zinnen. De vraag die dat bij mij opriep was: Is dat niet ontzettend moeilijk voor een kind met DS? En dat bleek later ook best wel te kloppen. Een paar jaar later kwam ik weer in aanraking met Leespraat via mijn werk als ambulant begeleider op reguliere PSZ en scholen. Ouders stelden mij de vraag  of ik dit wilde gaan oppakken bij hun dochter met DS toen 3.5 jaar. Ik was heel nieuwsgierig geworden. Bij Stichting Scope heb ik toen de basisworkshop gevolgd. En leerde dat Leespraat niet zozeer een leesmethode is maar meer een way of life: Het is praten met je pen door de dag heen zodat kinderen de taal kunnen zien en het toevoegt aan alle ontwikkelingsgebieden van het kind. Ik ben met dit meisje aan de slag gegaan. (Gelukkig wel met hulp van een gediplomeerde leespraatbegeleider.) Dit meisje is mijn belangrijkste docent geworden. Ik mocht met haar alle 5 fasen van Leespraat doorlopen, en wat heeft het veel toegevoegd aan haar leven. Mijn leven is er ook door veranderd. Mijn enthousiasme is zo groot geworden dat ik de professionele opleiding ben gaan doen. En op dit moment is het geven van Leespraat mijn dagelijkse werk geworden.

Wat is Leespraat eigenlijk?                                                                                                                                                                                        Leespraat is ontstaan vanuit de ontdekking dat het op vroege leeftijd leren lezen bij kinderen met Downsyndroom, de taal/spraak ontwikkeling op een positieve manier gestimuleerd wordt. De auteur van Leespraat, Hedianne Bosch heeft zich laten inspireren door o.a. de ideeën van Sue Buckley. En de theorieën van Feuerstein en Vygotsky. De afgelopen 25 jaar heeft zij leespraat ontwikkeld tot een op zichzelf staande visuele communicatie methode. De allerbelangrijkste basis van deze aanpak is de diepe wederkerige interactie met het kind. Deze vormt de basis van alle Leespraatactiviteiten. Alle Leespraatactiviteiten zijn geworteld in de sociale gesprekjes met het kind, de interesses van het kind, en de dagelijkse activiteiten in het leven van het kind. Dat betekent dat vanaf het begin al het lezen betekenisvol is. Een belangrijk kenmerk van Leespraat is dus dat alle lezen begrijpend lezen is en alle lezen belangrijk is voor het leven van vandaag. Leespraat is een communicatiemiddel.

Maar waarom gaat lezen en praten dan anders bij kinderen met DS?                                                                                                                    Daar zijn verschillende oorzaken voor op te noemen. Kinderen met Downsyndroom hebben bijna allemaal belemmeringen op het gebied van de spraakontwikkeling. Het begrijpen loopt relatief voor op het praten. De ontwikkeling van het leren praten wordt bemoeilijkt door problemen met het gehoor. Soms is dit letterlijk een gehoorprobleem maar dat hoeft niet altijd zo te zijn. De problemen die de kinderen ervaren, hebben enerzijds te maken met het onvolledig waarnemen en/ of verwerken van klanken in de gesproken taal, Dit betekent dat kinderen zinnen als een brei van woorden waarnemen. En anderzijds door problemen in het auditieve werkgeheugen. Daardoor is het lastig voor deze kinderen om via het horen de taal goed te verwerken/op te slaan en weer terug te vinden. Deze kinderen zijn beter in het vertellen van spontane verhalen dan het antwoord geven op gerichte vragen. Ze vinden het moeilijk woorden op te roepen uit hun geheugen. Maar er is goed nieuws. Het visuele kanaal (de ogen) functioneert doorgaans veel beter. Leespraat sluit aan bij de mogelijkheden van het kind. Het visuele talent.

Leespraat werkt vanuit een holistische benadering:                                                                                                                                                    Bij leespraat werk je vanuit de totale ontwikkeling van het kind. Vanuit een holistische benadering. Waarbij praten/lezen/communiceren/begrijpen en doen niet als aparte vakken worden aangeboden. Maar in samenhang met elkaar. (De leespraatbloem.)

Kinderen leren op jonge leeftijd lezen. Niet op de verklankende school methode maar in eerste instantie via globaal woorden, binnen de betekenisvolle interactie. De kinderen zien de woorden als plaatjes en leren deze zo uit hun hoofd (middels Leespraattechnieken). Daarom is het belangrijk dat de eerste woorden, als plaatjes sterk van elkaar verschillen en onderdeel zijn van de dagelijkse taal.
Het praten en het lezen gaan gelijk op. Zo stimuleert het lezen de spraak ontwikkeling van het kind en leert het kind tevens op een betekenisvolle manier lezen. Leespraat is praten met je pen. Net zo als ouders via gesproken taal communiceren met het kind vul je deze taal bij Leespraat aan door te schrijven. Zo leert een kind dat interactie  bestaat uit zien en horen.
Bij Leespraat zijn opvoeder en kind "partners in leren" . Niet de instructie maar de interactie staat centraal. De inbreng van het kind draagt in belangrijke mate bij aan het leerproces van het kind.

Wellicht denkt u, maar wat betekent dit nu praktisch in het dagelijkse leven?                                                                                                      Dit betekent als eerste dat het kind  leert te wennen aan de geschreven communicatie. Er wordt gestart met het wen/motivatie programma. U kunt een whiteboard aanschaffen en in de kamer zetten en daar woorden opschrijven die voor het kind van betekenis zijn. Dit is voor elk kind weer anders. Ook kunnen er woordkaarten worden gemaakt bij de vaste routines. Het kan helpen om een kaartenhouder aan te schaffen en daar de betreffende woordkaart in te zetten.  Bij foto boeken kunnen woordkaarten gevoegd worden. Er kunnen kernwoorden toegevoegd worden bij liedjes boeken. Ook kan je de taal van het kind op memo's schrijven en deze bijplakken in zijn/haar favoriete boekje. Het gaat erom dat de opvoeder het kind op een positieve manier prikkelt om naar het geschreven woord te kijken. Wanneer een kind interesse en  begrip gaat tonen voor de geschreven woorden kunnen de eerste woordjes aangeleerd worden.

Leespraat werkt vanuit 5 fasen. (De leespraatboom.)                                                                                                                                                        De eerste fase "Het motiveren" heb ik zojuist beschreven. Fase twee (De stam) bestaat uit het aanleren van de eerste globaal woorden. Fase drie bestaat uit het herkennen van letters. Bij fase vier leren kinderen vanuit hun betekenisvolle eigen leeswoordenschat beter te kijken naar de woorden en ze te analyseren via woorddelen. Bij fase vijf leert het kind zelf nieuwe woorden lezen en zet deze de eerste stappen tot een zelfstandig lezer.

De wortel van de boom is de motivatie . Deze loopt door in alle fasen. Dit is nodig om de boom voldoende te voeden. De grondtoon  is de betekenisvolle interactie. De stam, het aanleren van nieuwe woorden gaat altijd door. De stam wordt hoe langer hoe dikker. Een boom is een boom vanwege het geheel. Leespraat is een methode waarin het geheel centraal staat.

Tot slot:                                                                                                                                                                                                                          Hierboven heb ik de basis van het werken met Leespraat beschreven. En hoe belangrijk het is om het leren lezen te verbinden met de brede ontwikkeling van het kind. De basis van Leespraat is de diepe sociale interactie met het kind. Deze interactie kan je simpelweg visueel maken door te “praten” met je pen zodat de kinderen kunnen “horen” met hun ogen.

Heeft u vragen of wilt u contact leggen, klik dan door naar "Contact".

Voor meer informatie over Leespraat:  www.stichtingscope.nl en facebook.com/leespraat